รายละเอียด
Sufficiency Economy as a Human Development for Economic, Social and Environmental Sustainability with Emphasis in Ethnic Communities


บทคัดย่อ 

ชื่อโครงการวิจัย : เศรษฐกิจพอเพียงในฐานะการพัฒนาคน เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมของชุมชนต่างชาติพันธุ์อย่างยั่งยืน

              Sufficiency Economy as a Human Development for Economic, Social and Environmental Sustainability with Emphasis in Ethnic Communities

                   ได้รับทุนอุดหนุนการวิจัย ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2553 จำนวนเงิน 670,000 บาท  ระยะเวลาทำการวิจัย 1 ปี  ตั้งแต่ กันยายน 2553 ถึง กันยายน 2554

ชื่อผู้วิจัย

                   รองศาสตราจารย์ ดร.มาฆะ ขิตตะสังคะม, ดร.ศิวาพร วังสมบัติ, นายโกมินทร์ วังอ่อน,นางณัฐธิดา จุมปา, นายพิทักษ์  รัตนแสงสว่าง, นางกุลธิดา   อินทร์ไชย

                การวิจัยเรื่อง “เศรษฐกิจพอเพียงในฐานะการพัฒนาคน เพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมของชุมชนต่างชาติพันธุ์อย่างยั่งยืน”  ได้กำหนดวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการนำแผนชุมชนบนพื้นฐานปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติเพื่อการพัฒนาสมรรถนะของบุคคลหญิงชาย ครัวเรือน และชุมชน ในมิติการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรม  ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยสังเคราะห์และถอดบทเรียนองค์ประกอบการพัฒนาคนต่อผลสำเร็จของการนำแผนชุมชนสู่การปฏิบัติตลอดจนการศึกษาปัจจัยที่ทำให้ชุมชนเศรษฐกิจพอเพียงเข้มแข็ง หรืออ่อนแอจากผลการนำแผนชุมชนบนพื้นฐานปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติ ใน 24 หมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง 11 กลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ ม้ง อิ้วเมี่ยน ลาหู่ ขมุ กะเหรี่ยง อาข่า ไทยอง ไทยวน ไทลื้อ ลัวะ และลีซู ของพื้นที่ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน ได้แก่ เชียงราย เชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน ลำปาง แพร่ น่าน พะเยา และลำพูน โดยการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน (Multi-Stage Sampling) ได้กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยทั้งสิ้น 360 ครัวเรือน แล้วทำการสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง กับกลุ่มหัวหน้าครัวเรือน หมู่บ้านละ 15  ครัวเรือน และการจัดประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) สำหรับผู้นำชุมชน และประธานกลุ่มกิจกรรมโครงการประเภทต่างๆ ในชุมชนที่เกี่ยวข้องด้านเศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรม ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ด้วยวิธีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม (Participatory Learning Action /PLA)

                ผลของการวิจัยได้ข้อค้นพบที่ยืนยันปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นวิถีทางการพัฒนาคนกล่าวคือ องค์ประกอบของความพอประมาณ ความมีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน มีความรู้และมีคุณธรรม มีความสอดคล้องกับวิถีการดำเนินชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ทั้ง 11 กลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ ม้ง อิ้วเมี่ยน ลาหู่ ขมุ กะเหรี่ยง อาข่า ไทยอง ไทยวน ไทลื้อ ลัวะ และลีซู อีกทั้งการจัดทำแผนชุมชนของผู้นำชุมชนและประชาชนมีความสอดคล้องในทุกขั้นตอนของกระบวนการจัดทำแผนชุมชนกับองค์ประกอบ 3 ห่วง 2  เงื่อนไขของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สำหรับการพัฒนาสมรรถนะของบุคคลหญิงชาย ครัวเรือน และชุมชน ตามองค์ประกอบของปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ในมิติการพัฒนาเศรษฐกิจได้ข้อค้นพบความพอประมาณในวิถีการผลิตทางเศรษฐกิจที่ยังผูกพันกับวิถีการผลิตตามภูมิปัญญาท้องถิ่น และการประเมินสมรรถนะของตนเองตามขอบเขตทรัพยากรของครัวเรือน ข้อค้นพบการมีภูมิคุ้มกันและการมีความรู้จะเป็นประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการสร้างรายได้ที่มั่นคง การอนุรักษ์วัฒนธรรมประเพณี การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

                        เมื่อได้ทำการศึกษาความสัมพันธ์ขององค์ประกอบการพัฒนาคนจากปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง แยกตามผลของการพัฒนาตามแผนชุมชนไปสู่การปฏิบัติตามมิติการพัฒนาเศรษฐกิจ มิติการพัฒนาสังคมวัฒนธรรม และมิติการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแดล้อม ได้ข้อค้นพบองค์ประกอบร่วม คือ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน และมีความรู้เป็นปัจจัยสำคัญของการพัฒนาคนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

                        ข้อค้นพบที่ถือว่าเป็นความสำเร็จของการวิจัยที่ทำการศึกษาองค์ประกอบปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในฐานะการพัฒนาคน ซึ่งเป็นการศึกษาติดตามผลนโยบายปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง แนะนำโดยภาครัฐ และหน่วยงานควบคู่ไปกับการศึกษาติดตามผลการดำเนินกิจกรรม/โครงการตามแผนชุมชนบนพื้นฐานปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ได้ชี้ให้เห็นว่านโยบายปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงโดยแผนการพัฒนาสู่การปฏิบัติในระดับบุคคล ครัวเรือน และชุชน จะต้องผ่านโครงสร้างที่เป็นวิถีความเป็นจริงในชีวิตคือวัฒนธรรม สังคม และสมรรถนะของบุคคล เมื่อชุมชนได้ปฏิบัติตามวิถีปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงย่อมก่อให้เกิดกระบวนการผลิตซ้ำทางวัฒนธรรม เกิดการบูรณาการทางสังคม และการขัดเกลาทางสังคม ตามองค์ประกอบด้านความพอประมาณ ความมีเหตุผล มีภูมิคุ้มกัน และมีความรู้ซึ่งในที่สุดจะนำไปสู่ปัจจัยความเข้มแข็งของชุมชน

Generally, the objectives of this study were to determine the nature of the diversified ethnic villages in upper northern Thailand in adaptation of Sufficiency Economy Philosophy as a human development for economic, social and environmental sustainability. Specifically, the objectives were as followed: (1) to examine the implementation of community plan process based on an application of Sufficiency Economy Philosophy consistent with the adoption of development programs/projects in the economic, social and environment dimensions of an individual, family and community in particular the role of gender in gaining an insight of knowledge, practices and a sense of consciousness, (2) to provide a synthesis and analysis of the human development components towards the success of implementation of the community plan process, (3) to investigate into the attributing factors upon implementation of community plan process in strengthening the community capacity or create weakness.

Based on the kind of data, type of information needed and the appropriateness of the method to test the null hypotheses, the statistical tools were employed in both descriptive and inferential statistics to describe the characteristics of the respondents and multiple regression and Pearson – Product Moment Correlations analysis were employed to assess human development components based on the application of Sufficiency Economy Philosophy of the individual, family and community as well as success or failure of the implementation of community plan process.

The diversified ethnic communities in 8 provinces of the upper northern part of Thailand, were selected with Multi Stage Sampling based on stratified sampling  at provincial level from the categorized Sufficiency Economy villages and later  the selection on simple random sampling which derived 24 ethnic villages and then employed purposive sampling from household head, village leader and local organization officers and villagers were total 360, the selected ethnic groups  most having residence in the research areas were consisted of Tai Yai (Shan people), Tai lue, Tai Yong, Tai Yuan, Khamu, Akha, Karen,Hmong, Iu Mien, Lawa, Lahu and Lisu.

The results of the study had proven that: (1) the implementation of the community plan process was consistent with the components of Sufficiency Economy Philosophy (Moderation, Reasonableness, Self-immunity, Knowledge and Ethics, the null hypothesis was accepted, (2) the Sufficiency Economy Philosophy as a human development for economic, social and environmental development was consistent with the success of implementation of community plan process that the null hypothesis was accepted, (3) the attributing factors to strengthen  or weaken the community capacity were found that the individual, family and community had to depend on consciously utilize the knowledge gained with an insight and understanding of Sufficiency Economy Philosophy; the economic knowledge  for production, social and cultural knowledge, and natural resources knowledge, the null hypothesis was rejected.

In conclusion, the distinct finding of this research was that all components of Sufficiency Economy Philosophy  has been integrated into the national policy coupled with the following up of the implementation plan on development programs and projects found considerably changed in value and attitudes with morally rights and socially integrated in the 24 diversified ethnic villages. This implied that the legitimate norms; economic, culture and natural resources were correlated with the reality of a social world perspective. To a certain extent, with their ethnic culture as demonstrated in traditional practices, belief, ritual performance and in particular some still manifest the peasant ways of livelihood, all agreed that they are familiar with Sufficiency Economy Philosophy as that they have delved into their ways of life which passing from generation to generation.




วิทยาลัยนานาชาติภูมิภาคลุ่มน้ำโขง มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย
International College of Mekong Region, Chiang Rai Rajabhat University
80 Phaholyothin Road, Muang District, Chiang Rai Province 57100, Thailand
Phone / Fax (66-53) 776-306
หลักสูตรและการจัดการศึกษา
การวิจัยและบทความทางวิชาการ
การบริการวิชาการแก่สังคม
การทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม
การประกันคุณภาพการศึกษา
ตราสัญลักษณ์ประจำวิทยาลัย
ความเป็นมาของวิทยาลัย
ปรัชญา
วิสัยทัศน์
ปณิธาน
พันธกิจ
วัตถุประสงค์
Copyright 2008 International College of Mekong Region Chiang Rai Rajabhat University